Dolar Düştü Fiyatlar Neden Düşmüyor? 2020 Tahminleri

Ağustos ayında yükselen kur ile beraber dolarda yaşanmış olan artış fiyatlara da yansıdı. 7 lirayı geçen doların devamlı olarak artışı bazı uygulamalar sonucu bertaraf edildi. Sadece fiyatlar hala cep yakıyor. Doların yükselmesinin hem siyasal hem de ekonomik girdilerinden devamlı olarak bahsedildi. Hazine Bakanı Berat Albayrak, Topyekün Savaşım Programı neticesinde pek fazlaca üründe yüzde 10 indirime gidildiği duyurdu. Meydana getirilen tüm indirimlere ve alınan tüm önlemlere karşın fiyatlar hala yüksek. Sizler için bu durumun sebeplerini araştırdık. İçeriğimizde 2020 senesinde doların hangi oranlarında olacağı ve fiyatlara yansımasını meydana getirilen uzman yorumlarını inceleyerek sizlerle paylaşacağız.

Dolar Niçin Düşüyor?

Doların yükselmesinin pek fazlaca sebebi vardı. Sadece  meydana getirilen hamleler neticesinde dolar günden güne düşüş seyri izlemektedir. Bunların sebepleri içinde;

  • Avrupa Birliği ülkeleri de dahil olmak suretiyle yatırım beklentileri
  • Yatırımcıların endişeli durumlarının bir nebze olsun bertaraf olması
  • Avrupa Birliği ve ABD ülkeleri ile ilişkilerin düzelmesi
  • Merkez Bankası’ nın almış olduğu almış olduğu önlemlerin pozitif neticelenmesi 
  • Cumhurbaşkanı tarafınca meydana getirilen ziyaretlerin pozitif neticelenmesi gösterilebilir. 
dolar-neden-düşüyor

Dolar niçin düşüyor?

Ağustos ayında doların yükselmesi ile fiyatlarda zam yapanlar istikrarlı bir halde aynı tutarları tüketiciye sunmaya devam ediyor. Peki bu durumun sebebi niçin? Ağustos ayında dolar 7 seviyelerine çıktığında karşılaştığımız zam tutarlarını bir nebze olsun düzgüsel karşılıyorduk. Mal ve hizmetlerin pahalıya alınmasını dolara bağlıyorduk bu sebeple. Dolar düştü fakat zam yapanlar bu zamları geri çekmedi. Hükumet ve Merkez Bankası tarafınca alınan tedbirler ve daha sonrasında Papa Brunson’ un özgür kalması ile yaşanmış olan gerginlik bir nebze olsun doların ateşini düşürdü.

Hükumet tarafınca alınan tedbirler ve indirimler ne yazık ki hemen hemen pazara yansımadı. Yurttaşlarımız ve Sivil Cemiyet Kuruluşları yetkilileri ise fiyatların indirilmesini talep ediyor. Sadece Tüketiciyi Koruma Derneği Başkanı Aziz Koçal, yapmış olduğu açıklamada fiyatlarda yaşanmış olan artışın doların düşmesi sonrasında hala durağan(durgun) kalmasının sebebini iki nedene bağlıyor.

💲 Meydana getirilen zamların üretim maliyetini çoğaltması, doğalgaz, su ve elektriğe meydana getirilen zamlar neticesinde fiyatların yükselmesi

💲 Piyasa fiyatlarının yükseldiği bahanesi ile hala zamlara devam eden fırsatçılar

İlk maddede bahsettiğimiz durumun haklı gerekçeleri vardır. Mal ve hizmet üretiminde meydana getirilen ithalattan dolayı fiyatlar artmış ve artışlar da zam olarak tüketiciye yansımış olabilir. Sadece ikinci maddenin tespiti halinde haksız kazanç elde etmek için zam yapanların tespit edilmesini talep ediyoruz. Tüketiciler de mevzu ile ilgili açıklamalarda bulunmaya devam ediyor. Bir çok esnafın yüzde 10 oranlarında indirime gittiği söyleniyor. Sadece dolar yüksek iken meydana getirilen zam oranları yüzde 40- yüzde 50 seviyelerinde idi. Meydana getirilen bu yüksek zamma indirim gelse ne olur gelmese ne olur? şeklinde açıklamalarda bulunan yurttaş eski fiyatlara dönülmesini istiyor.

Elektrik Düşerse Fiyatlarda Düşer

Fiyatların yükselmesi mevzusunda ne yazık ki bireysel olarak kimseyi suçla(ya)mıyoruz. Önlemin ise yetkililer tarafınca alınması gerekiyor. Bu mevzuda uzmanlar vatandaşın uyanık olmasını ve fiyatlara dikkat ederek alışveriş yapmasını öneriyor. Dolar yüksekken fiyat artışları bir nebze olsun anlaşılabiliyordu. Sadece dolar düştü, fiyatlar düşmedi. Şu an itibari ile dolar 5,34 TL civarında. Bu aşamada tedbir alması ihtiyaç duyulan tarafınca yetkililer olduğu söyleniyor. Akaryakıt, elektrik, doğalgaz ve su fiyatlarında da zamlar gözleniyor. Bu durumda mahalle bakkalını fiyatlara zam yapmış oldu diye sorgulamak mantıksız olacaktır. Enerjideki girdi miktarı azaltılırsa bu fiyatlarda düşüş olarak direkt vatandaşın faturasına ve cebine yansıyacaktır. 

Bundan dolayı elektrik, doğalgaz, su ve akaryakıt fiyatlarında indirime gidilmesi gerekmektedir. Mesela geçen hafta İstanbul Büyükşehir Belediyesi‘ nin şebeke sularına yüzde 15 oranında indirim yapması bu tezi doğrular niteliktedir. Geçtiğimiz haftalarda Hususi Tüketim Vergileri’ nin düzenlenmesi ile motorinde litre başına 29 kuruş indirim yapıldığı açıklanmıştır. Sadece ÖTV’ de indirim yapılması sebebi ile ne yazık ki pompa fiyatlarında herhangi bir değişim olmamıştır.

Sadece 20 Kasım’ da meydana getirilen düzenleme ile, benzin fiyatlarında indirime gidildiği duyuruldu. Benzinin litre fiyatı 19 kuruş indirime girdi. Motorinde ise indirim tutarı litre başına 22 kuruş oldu. Bu sayede benzin ile motorin arasındaki fark neredeyse kapanık oldu. Bu indirimlerin pompaya yansıması umut ediliyor. Motorindeki ÖTV miktarı 5 kuruş, LPG’ de ise 20 kuruş olarak belirlendi. İstanbul’ da benzinin litre fiyatı 6,43 TL olurken, Ankara’ da 6,50 TL oldu. İstanbul’ da motorin fiyatı ise 6,42 olarak belirlendi.

Doğal olarak elektrik mevzusunda da meydana getirilen açıklamalar fiyatlarının düşmesinin olası olabileceğini gösteriyor. İzmir Organize Endüstri Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı tarafınca meydana getirilen izahat neticesinde konut ve sanayide kullanılan elektrik fiyatlarında indirime gidilmesi gerektiği vurgulandı.

elektrik-düşerse-fiyatlar-düşer

Elektrik düşerse fiyatlarda düşer.

Doğalgaz santrallerine ödeme o gündeki kur fiyatından gerçekleştiriliyordu. Doğal olarak santral tutarları da yükselince bu yükseliş elektrik fiyatlarına yansıyor. Belirli bir değerin üstünde üretimi bulunan kişiler ödemeleri o günkü kıymet üstünden yapıyor. Sadece dolaylı yollardan bu maliyet düşürülerek fiyatlarda indirim olabilir ve bu durum piyasaya yansıtılabilir. Sadece vatandaşa direkt zam icra eden stokçular, temel besin ürünlerinde zam yaparak bir rant elde etmeye iş koşturmacasındadır. Doğalgazda ise hükumet tarafınca meydana getirilen indirimlerin oranları yüzde 8,8 civarında oldu. Sadece ne yazık ki meydana getirilen bu indirimler hemen hemen vatandaşın faturasına yansıtılmadı.

Yeni Taktik:Dolardan Etkileniyormuş Şeklinde Yapmak

Bilinmiş olduğu suretiyle Haksız Ticari Uygulamalar isminde bir yönetmelik var. Bu yönetmeliğe döviz kurunda yaşanmış olan artış sonrası yeni bir tarif eklendi. “ALDATICI TİCARİ UYGULAMALAR” Üretime tesir eden girdi maliyeti ve dolar kurunda yaşanmış olan artış neticesinde dolarla işi olmadığı için aslen bu durumdan etkilenmeyen sadece etkileniyormuş benzer biçimde bukalemun kılığına giren fırsatçılar türedi. Yukarıda bahsettiğimiz benzer biçimde doğalgaz ve elektrik fiyatlarındaki artışın sebebi bu bunların dolar endeksli olması. Haksız kazançların önüne geçilebilmesi elektrik, doğalgaz benzer biçimde enerji kaynaklarının direkt olarak işletme giderlerini etkileyip etkilemediğinin tespit edilmesi ile mümkün olmaktadır.

Tecim Bakanı Ruhsar Pekcan, yapmış olduğu açıklamalarda pek fazlaca firmanın denetlendiğini ve haksız kazanç yapılanların tespit edildiğini açıklamıştı. Firmaların incelenmesi 2018- 2019 yılları içinde Reklam Kurulu tarafınca yapılacak. Bu tespit sonrası kendilerine 6 binden 69 bin TL’ ye kadar para cezası verilecek. Ek olarak gene bakanlık tarafınca Zabıta Amirliği’ ne yeni bir birim eklenmesi ile ilgili emek harcama başlatıldı. Tüketici Hakları Zabıta Amirliği tutarları denetleyecek.

zamdan-etkileniyormuş-gibi-yapmak

Fiyatlar cep yakıyor!

Tüketici Müracaat Merkezi Onursal Başkanı tarafınca meydana getirilen izahat da bazı gerçekleri ortaya koyar niteliktedir. Damacana su tutarları üstünden bile meydana getirilen bir artış söz mevzusudur. Organik kaynaktan çıkan suda herhangi bir maliyet artışı iyi mi olabilir. Aynı damacanalar onlarca defa kullanılıyor. Peki bu durumda ham madde fiyatı arttı demek ne aşama mantıklıdır? Sadece  su fiyatlarındaki artış oranları yüzde 70 seviyelerindedir.

Dileğimiz temel gereksinim ürünlerinin fiyatlarının düşürülmesidir. Ülke genelinde ilk olarak elektrik, su, ve doğalgazda indirim yapılmalıdır. Yerli muzun bile 5 TL’ den 15 TL’ ye yükseldiği bir dönemde, bilhassa yerli kelimesinin altını çiziyorum, doların arkasına saklanarak zam yapmak ne kadar mantıklıdır?

2020 Tahminleri

Grafikte 1 senelik dolar durumu gözlenmektedir. Ağustos aylarında 7 TL’ yi kabul eden doların, bir süre yükselişte bulunduğunu ve sonrasında ufak oranlarla düşüş seyrinde olduğu görünüyor.

Dolar 2020 Tahmin çizelgesi

Dolar 2020 Tahmin çizelgesi

Dünyanın en mühim bankalarından bir tanesi olan Goldman Sachs 2020 yılı için dolar mevzusundaki tahminlerini deklare etti. Analistler doların yavaş yavaş düşeceğini söylüyor. FED’ in faiz oranlarını çoğaltması, ABD haricinde bulunan ekonomik faaliyetlerin riskli olması durumunda ise yıl sonunda ve 2019 başlangıcında doların yükselmesi benzer biçimde küçük bir ihtimal üstünde de durulması yönünde açıklamalar var. Doğrusu doların durumu tamamen ekonomik aktivitelere bağlıdır.

Doğal olarak ülke genelinde elektrik, doğalgaz, su ve akaryakıt fiyatlarında düşük meydana gelir ve haksız zam yapanlar ellerini vicdanlarına koyarlarsa, fiyatların düzgüsel seviyelere gelebileceğini umuyoruz.


About admin

Check Also

Varlık Barışında Süre Uzatıldı

Varlık Barışında Süre 6 Ay Uzatıldı Yurtdışında bulunan para, altın, döviz ve hisselerin Türkiye’ ye …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

>